Geopolitiek drijft de dieselprijs op: wat het betekent voor je wagenpark

2026 is voor transportondernemers een grillig jaar aan de pomp. Oplopende spanningen in het Midden-Oosten joegen de olie- en dieselprijzen dit voorjaar in korte tijd flink omhoog, om daarna weer te dalen en begin juli opnieuw op te lopen. Die volatiliteit, meer nog dan het prijsniveau zelf, maakt kostenbeheersing lastig. We schetsen het beeld en wat je eraan kunt doen.

Een scherpe piek in het voorjaar

De groothandelsprijs voor diesel steeg van ongeveer €1,74 per liter eind februari naar circa €2,15 op 19 maart, een sprong van zo'n 20 procent in enkele weken. Sinds de jaarwisseling was diesel op dat moment al ruim 40 procent duurder. Begin april piekte de landelijke adviesprijs aan de pomp zelfs rond €2,82 per liter, een record.

Daarna afkoeling, maar geen rust

Na de heropening van de Straat van Hormuz, volgend op een akkoord tussen de VS en Iran medio juni, zakte de olieprijs terug: Brent-olie noteerde in juni gemiddeld rond de 85 dollar per vat, ruim onder de aprilpiek. De pompprijs daalde mee tot rond €2,05 eind juni. Begin juli liepen de prijzen echter opnieuw op na nieuwe spanningen. De les is duidelijk: reken in 2026 op schommelingen, niet op een stabiele lijn.

Waarom dit zo hard aankomt

Brandstof vertegenwoordigt doorgaans 20 tot 25 procent van de kosten van een transportonderneming. Een prijssprong werkt dus direct door in de marge. De impact verschilt per voertuigtype: waar de kosten per tonkilometer voor een bestelauto door de brandstofsprong met zo'n 2 procent stegen, was dat voor een trekker-oplegger in het containervervoer bijna 5 procent, de zwaarst getroffen categorie.

Andere situatie dan in 2022

De vergelijking met de energiecrisis van 2022 dringt zich op, maar de omstandigheden verschillen. Ondernemers werken nu met een hogere rentestand en krappere marges, waardoor er minder buffer is om een kostenschok op te vangen. Bovendien viel de dieselpiek dit jaar vrijwel samen met de invoering van de vrachtwagenheffing per 1 juli, wat de druk op de sector verder opvoert.

Wat je eraan kunt doen

• Neem brandstofclausules op in je afspraken met opdrachtgevers, zodat je prijsstijgingen kunt doorberekenen;
• Overweeg langetermijnafspraken over brandstof om schommelingen te dempen;
• Weeg de brandstofefficiëntie van je wagenpark zwaarder mee: bij hoge prijzen betaalt een zuinig, aerodynamisch en modern voertuig zich sneller terug.

Juist in een jaar met dure en grillige brandstof telt elke liter. Een goed onderhouden, zuinige occasion kan een verstandige manier zijn om je vloot te verjongen zonder de investering van nieuw. Ons team denkt graag met je mee over materieel dat past bij de kilometers die je maakt.